Bodrum Antik Tiyatro




 Antik çağların Batı Anadolu’daki en önemli kentlerinden ve dünyanın Yedi Harikasından biri .Halikarnassos’tan pek az şey günümüzde kalmıştır.Tiyatro tipik M.Ö. 4. yüzyıl klasik Yunan tiyatrolarına bir örnektir.  Bir farkı orchestra denilen ortadaki alanın tam yuvarlak olmayışıdır. Sahne (skene) binasının pozisyonu, yandaki seyirci giriş ve çıkışları (paradoi’lerin) üstünün açık oluşu ve mimari tarzı, oturma yerlerinin ( cavea) durumu, yani tiyatronun planı ile Epidauros’taki klasik Yunan tiyatrolarına örnek gösterilen geç 4. yüzyıl tiyatrosu ile büyük bir benzerlik göstermektedir.     Antik çağ tiyatroları incelendiğinde bunların üç ana bölümden oluştuğu görülür. Bu değişmez bir kuraldır.
1. Seyircilerin oturdukları basamaklı kısım, yani CAVEA yahut THEATRON
2. Önceleri koronun sonraları oyuncuların da durduğu ortadaki yuvarlak ya da yarım yuvarlak alan. ORCHESTRA.
3. Tiyatronun ön bölümündeki, önceleri dekoratif, sonraları oyunun oynandığı sahne binası. SKENE ve PROSKENE. Bütütn bu üç ana öğe de kendi içerisinde devirler boyunca yazılı edebiyattaki gelişmelere ve günün modasına uygun ve paralel olarak çeşitli değişiklikler ve gelişmeler göstermiştir. Antik çağlarda tiyatrolara ücretle girilirdi. Bunun için alınan jeton şekilli biletlere Symbalon adı verilirdi..
Tiyatrolarda ilk oyunlar şarap tanrısı Dionysos’un şerefine yapılan şenliklerle ilgiliydi. Bu şenliklerde teke postu giymiş insanlar şarkı söyler ve dans ederlerdi. İlk tiyatro eserlerinde önceleri sadece bir koro vardı. Koro 12 veya 15 kişiden oluşurdu. Daha sonraları bir aktör eklendi oyunlara, M.Ö.534′de Thespis isimli bir yazar koro ile aktör arasına bir diyalog koydu. Aktör anlatır, koro yorumlardı.
Bu Yunan dramasının başlangıcı sayılır. Daha sonraları yani M.Ö. 500′lere gelindiğinde aktör sayısı ikiye çıktı. Bu iki aktörün konuşmalarını yorumlar oldu koro. Üçüncü aktörün çıkışı trajediyi doğurdu ve nihayet M.Ö.486′da iki Pers savaşı arasında komedi yerleşti tiyatro dünyasına. Zira maliyetlerin düşük olması savaşlar nedeniyle ekonomik sıkıntıya düşen halkın tiyatroya tekrar ilgi duymasını sağladı. Tiyatroya müziği ve dansı sokan ise M.Ö. 468′de Sophokles’dir.
Başlangıçta Yunan dünyasında kadınların tiyatroya gitmeleri yasaktı. Ancak kesin olmamakla birlikte M.Ö. 5. yüzyıl ortalarında kadınlara izin verilmiştir.Yaklaşık 12.000 kişilik olan antik tiyatronun alt oturma kademeleri toprak altında kaldığından günümüze sağlam olarak gelmiştir.Roma çağı yaşam anlayışının değişmesi ve devletin izlediği politika ile doğru orantılı olarak tiyatroya olan ilgi değişti, azaldı. Tiyatrolarda edebi oyunlar yerlerini şiddet ve kan içeren gösterilere bıraktı.Hristiyanlığın çıkmasıyla artık pagan dinlerinin kalıntısı olan tiyatrolar eski işlevliklerini yavaş yavaş kaybetmeye başlamış ve yeni oyunların da yazılmamasıyla ve yeni dinin bağnaz tutuculuğu neticesi sonunda  oyunlar yasaklandı.(Geç Roma) Anadolu’da kanlı hayvan oyunları ve ölümcül gladyatör dövüşleri artık Aristophanes’in “Kuşlar” ından, Sophokles’in “Oidipus” undan, Aischylos’un “Lyssistrata” sından daha çok sevili, tutulur olmuştur.Sonunda ise halkın yeni dinin inancı ile yüz yıllardır çekilen zulüm ve acının simgesi haline dönüşen bu yapılara olan sevgisi sona erdi ve böylece tiyatroların yüzlerce yıllık uykusu başladı.

İlgili Aramalar:   Bodrum antik tiyatro , Antik tiyatro bodrum , Bodrumda tarihi yerler


Emojileri açEmojileri kapat